Jak przystosować się do nowych warunków nauczania – okiem psychologów

Nowy rok szkolny przynosi wiele nowych wyzwań dla wszystkich: dzieci, rodziców i nauczycieli. Wyczekana radość dzieci z powrotu do grona rówieśników przeplata się z trudnymi do utrzymania rygorami sanitarnymi, nauką nowych reguł i wdrożeniu ich w codzienne życie szkolne oraz ciągłą niepewność dotyczącą obecności zagrożenia i przyszłości funkcjonowania szkoły. Psychologowie apelują – nie bagatelizujmy zmian i nowej rzeczywistości; pomóżmy dzieciom i sobie zrozumieć i łatwiej przystosować się do nowych warunków nauczania.

Początek roku szkolnego to zazwyczaj czas, któremu towarzyszy wiele emocji. Pożegnanie dzieci z rodzicami i wyruszenie w stronę grupy rówieśniczej i szkolnym wyzwaniom. Niepewność, nadzieja, lęk, ekscytacja przed nowym, radość spotkania z kolegami i koleżankami, oczekiwania i szkolne wymagania. Powierzenie opieki nad dzieckiem pracownikom szkoły, zaufanie, doświadczenie zmian i upływającego czasu, pożegnanie z okresem wczesnego dzieciństwa, obserwacja dziecka z innej już perspektywy. 
W tym roku dodatkowo pojawia się wiele pytań o bezpieczeństwo, organizację pracy i zaplanowanie scenariuszy w sytuacji wystąpienia koronawirusa w klasie i szkole.
Dla dzieci klas pierwszych, które dopiero wkraczają w nowe mury, to bardzo trudny czas. Wiele z nich wymaga więcej czasu na adaptację. Często potrzebują, żeby był przy nich rodzic. Zdarza się, że rodzice muszą odprowadzać dziecko pod klasę, żeby w ogóle weszło na lekcje. Teraz to zabronione. W trudnej sytuacji będą też uczniowie w klasach integracyjnych. Często są to dzieci, które przejawiają zachowania agresywne i zamknięcie ich przez dłuższy czas w jednym pomieszczeniu może nasilać ich objawy.

Nowe rytuały, nowe emocje

Wprowadzenie nowych reguł sanitarnych do szkół może w pierwszych chwilach lub po jakimś czasie wywoływać wśród dzieci naturalny sprzeciw, chęć bagatelizowania i omijania ich, aby zaimponować kolegom. Patrząc na przykłady z innych krajów, może to stanowić pewne zagrożenie.
 „Warto z dziećmi „trenować” nowe sytuacje wcześniej, przedstawiać to, co będzie się działo i ćwiczyć je „na sucho”. Pobawić się w inscenizację; odegrać rolę nauczyciela, osoby sprawdzającej temperaturę. Dzieci uwielbiają zabawę i wtedy mogą doświadczyć określonej sytuacji zanim się wydarzy. Podczas zabawy rozmawiajmy o tym, jakie pojawiają się emocje. Jako rodzic możemy je nazywać: „widzę, że jesteś zmartwiony, smutny, zły, zaskoczony”. Wówczas dzieci będą już zaznajomione z emocjami, które pojawią się podczas realnych zdarzeń i łatwiej będzie im sobie z nimi poradzić; przeżyć tak, by nie były zbyt trudne i wymagające. Nie chodzi tu o wypieranie uczuć, a przeżywanie ich w wymiarze, który jest do zaakceptowania.” – podpowiada psychoterapeuta, Kuba Kielczyk, założyciel Pracowni Psychorozwoju Kielczyk.
W gronie rówieśników może pojawić się także dużo fantazji i wyobrażeń na temat tego, co się dzieje, ponieważ dzieci układają w swojej głowie różne historie i rozwijają je. Dobrze jest, szczególnie w obecnej sytuacji, odpowiednio na nie zareagować.
 „Warto poznać fantazje dzieci – zachęcić do podzielenia się nimi. Można wtedy powiedzieć: „rozumiem, że to tak widzisz i doświadczasz”, a potem wprowadzić element realności. Nazywać i rozdzielić obszar emocji i obszar realności – przyjmując i akceptując oba, ale też wyraźnie je rozdzielając. Trzeba wytłumaczyć dziecku jak wygląda prawdziwe życie i obecne zagrożenia, tak aby miało realne poczucie odpowiedzialności za siebie i innych.” – wyjaśnia Kuba Kielczyk.

System zmianowy

System zmianowy będzie trudny dla wszystkich: dzieci, rodziców i nauczycieli. Wprowadzi zamieszanie wynikające z trudnej do utrzymania w tym wypadku codziennej rutyny sprzyjającej skupieniu się na obowiązkach i nauce.
„W przypadku systemu zmianowego także warto porozmawiać z dzieckiem i „nazwać” to, co wprowadza w nasze życie. Taka wspólna analiza pomoże dziecku, ale także nam lepiej zrozumieć i wdrożyć się w taką zmianę. Zastanówmy się z czym może być ciężko, jaki poziom frustracji  może to w nas wywołać. Trzeba pogodzić się z tym, że tydzień pracy zdalnej w domu razem z uczącym się dzieckiem nie będzie tak wydajny jakbyśmy tego oczekiwali.” – uprzedza Kuba Kielczyk.

Zagrożona integracja

Nowe wytyczne uwzględniają konieczność przebywania w jednej sali. Każdy człowiek potrzebuje co jakiś czas zmiany otoczenia, oderwania i prywatności, a tylko niektóre zajęcia będą odbywać się w innym miejscu. 
 „Z upływem czasu dłuższe przebywanie razem w zamkniętej przestrzeni może rodzić konflikty i mieć duży wpływ na relacje w klasie. Zwłaszcza kiedy zrobi się zimno i nie będzie można wychodzić na dwór. W starszych klasach prawdopodobnie odczujemy to najbardziej, ponieważ ich uczniowie często podczas przerw zawierają znajomości z kolegami i koleżankami z równoległych klas, a to będzie ograniczone. Taka sytuacja będzie także trudna dla tych dzieci, które nie czują się dobrze w swojej klasie i szukają kolegów w innych klasach, bądź spędzają przerwy z dala od rówieśników. Bardzo będą także ograniczone wszelkie wycieczki i wyjścia na zewnątrz szkoły, tak ważne dla integracji klasy.” – przestrzega psycholog dzieci i młodzieży, psychoterapeutka Monika Szafraniec.

Niepewność – jak pokonać lęk

Najgorsze dla wszystkich w czasie pandemii jest poczucie niepewności. Boimy się o nasze zdrowie, pracę, przyszłość. Trudno jest cokolwiek zaplanować. Niepewność rodzi niepokój i lęk. Dodatkowo teraz musimy zmierzyć się z faktem, że sytuacja w szkole także jest bardzo niepewna i, tak na prawdę z dnia na dzień, może się okazać, że cała szkoła, bądź jej część, przejdzie na nauczanie zdalne.
„Zarówno dla dzieci, jak i dla rodziców, to trudna sytuacja. Rodzice muszą zdawać sobie sprawę z tego, że w takim przypadku będą musieli przystosować się do zmiany natychmiast po decyzji dyrektora szkoły.” – mówi Monika Szafraniec.
Zgodnie z definicją, uczucie niepewności występuje w sytuacji, w której trudno przewidzieć konsekwencje, jakie wystąpią po podjęciu określonych decyzji.
 „Stan ten z jednej strony może powodować chęć działania, szukania rozwiązań, zwiększoną gotowość do reagowania na zmianę. Z drugiej strony, szczególnie przy przedłużającym się czasie życia w niepewności, może wprowadzać w podszytą strachem bierność, wycofanie czy złość przechodzącą w obojętność.” – wyjaśnia psychoterapeutka, psycholog dzieci i młodzieży Katarzyna Serafin-Skrzetuska – „Kiedy razem z dzieckiem żyjemy w ciągłej niepewności, warto przede wszystkim o tym rozmawiać. Identyfikować i nazywać swoje emocje, dzielić się swoimi uczuciami. Porozmawiajmy o tematach, które dla dziecka są istotne. Mogą to być pytania, na które nie znamy odpowiedzi, ani my, rodzice i dorośli, ani eksperci. Dobrze jest ujawniać własną niewiedzę, a przy tym mówić o zasobach, które pozwolą nam zmierzyć się z różnymi sytuacjami tej i wszystkich kolejnych jesieni. Możemy zastosować odwołanie się do sytuacji z przeszłości, np. z początku pandemii i przypomnieć sobie, jak wcześniej sobie radziliśmy. Znaleźć w sobie poprzednią siłę i skorzystać ze sprawdzonych rozwiązań.”

Nauczmy się z tym żyć 

Warto realnie spojrzeć na sytuację: zakazić możemy się w różnych sytuacjach i miejscach; szkoła jest jednym z nich. Uczmy dziecko odpowiedzialności w pełnym zrozumieniu sytuacji, ale przekażmy mu także nasz spokój i rozwagę. Rozmawiajmy i wyjaśniajmy konieczność przestrzegania zasad higieny i rygoru sanitarnego. Opowiedzmy o tym, jak zorganizowane jest nasze miejsce pracy i jakich reguł my musimy przestrzegać jako pracownicy. Nie straszmy. Wyjaśniajmy i omawiajmy plany działania tak, aby wszyscy członkowie rodziny wiedzieli co robić i z czym będą musieli, jako rodzina, sobie radzić.”  dodaje psychoterapeuta, psycholog biznesu, Izabela Kielczyk.

Polecane artykuły

Kobieta

Uroczyste otwarcie Kliniki SaskaMed Dr Kuźlik

Dnia dziewiątego czerwca redakcja Beauty Mission miała okazję gościć na uroczystym otwarciu Kliniki SaskaMed Dr Kuźlik. Jest to miejsce dialogu między duszą a ciałem i estetyką. W Klinice SaskaMed Dr Kuźlik medycyna staje

Mężczyzna

Dlaczego warto stosować ochraniacze?

Każda uprawiająca sport osoba wie, że choć daje on ogromną dawkę adrenaliny oraz satysfakcji, to jest jednak zajęciem dość ryzykownym. I nie ma znaczenia, czy chodzi o gry zespołowe, takie jak piłka nożna, czy też

Kosmetyka & Kosmetologia

Konferencja ORGANIQUE już za nami – relacja ze spotkania.

  Siedemnastego listopada 2015 odbyła się konferencja prasowa połączona z prezentacją nowych specjalistycznych kosmetyków dla kobiet do ciała oraz męskiej linii do twarzy marki ORGANIQUE. Impreza miała miejsce w klubie