Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) szacuje, że w europejskich placówkach opieki zdrowotnej dochodzi rocznie do około 8,9 miliona zakażeń.* Ręce to podstawowy wektor transmisji zakażeń.** Natomiast właściwie prowadzona higiena rąk przyczynia się do redukcji liczby patogenów na poziomie 99,999%.***
Chcąc redukować liczbę zakażeń szpitalnych poprzez promowanie higieny rąk na wszystkich poziomach ochrony zdrowia, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ustanowiła w 2005 roku 5 maja Światowym Dniem Higieny Rąk. Do programu przystąpiło 170 krajów, w tym Polska.
Właściwa higiena rąk
Właściwa higiena rąk stanowi podstawowy element prewencyjny w zakresie profilaktyki zakażeń -chroni pacjentów, ale także personel placówek medycznych. Higiena rąk to zespół czynności, na które składają się: dezynfekcja, mycie, pielęgnacja i stosowanie rękawic.
Kluczowym elementem higieny rąk jest dezynfekcja, ponieważ w największym stopniu redukuje miano patogenów. Niektóre doniesienia naukowe są jednak niepokojące. Wskazują na spadek poziomu przestrzegania zasad dezynfekcji rąk po pandemii COVID-19. .****
Higiena w szpitalu
W latach 2021 i 2022 zużycie preparatów do dezynfekcji rąk w oddziałach intensywniej opieki medycznej zmniejszyło się w porównaniu z rokiem 2020 odpowiednio o 11% i 18%. Jednocześnie na pozostałych oddziałach – zużycie preparatów do dezynfekcji rąk wróciło niestety do poziomu sprzed pandemii.
Jolanta Korczyńska – Prezes Polskiego Stowarzyszenia Pielęgniarek Epidemiologicznych, określa dezynfekcję rąk w obszarze medycznym mianem ścian nośnej profilaktyki zakażeń w ochronie zdrowia i jednoznacznie wskazuje, że redukcja ryzyka zakażeń szpitalnych będzie zawsze w konieczny sposób pochodną poziomu compliance w zakresie higieny rąk.
W wywiadzie na LinkedIn dr n. med. Mirosława Malara prezes Europejskiego Stowarzyszenia Epidemiologii i Higieny, ekspert Kolacji na rzecz Bezpieczeństwa Szpitali podkreśla wagę dezynfekcji w profilaktyce zakażeń i wskazuje ją jako główny cel na ten rok dla Stowarzyszenia:
Podstawowym celem naszej działalności jest upowszechnianie wiedzy na temat profilaktyki zakażeń. Chcemy podkreślać ważność higieny, aseptyki w dziedzinach, w których udziela się świadczeń związanych np. z przerwaniem ciągłości skóry i niosą ze sobą duże niebezpieczeństwo dla zdrowia. Chcemy wypracowywać nowe standardy pracy, opierając się na doświadczeniach europejskich. Identyfikując się z działaniami Koalicji na rzecz Bezpieczeństwa Szpitali, podejmiemy działania, które pomogą wdrożyć placówkom medycznym wypracowane przez Koalicję rozwiązania na rzecz podniesienia bezpieczeństwa pacjentów w polskich szpitalach.
Natalia Hatalska CEO infuture.institute w swojej mapie trendów z 2024 pisze natomiast: Z powodu lekooporności mikroorganizmów już dziś na świecie umiera rocznie blisko milion ludzi. Nie dotyczy to tylko krajów rozwijających się, ale także Europy i USA. Notuje się coraz więcej przypadków zachorowań na lekooporną gruźlicę, kiłę i rzeżączkę oraz zakażenia bakteriami E. Coli. Z danych ONZ wynika, że liczba osób umierających na skutek lekooporności bakterii może wzrosnąć nawet do dziesięciu milionów w 2050 roku. W obliczu tego wyzwania waga właściwej higieny rąk staje się kluczowa jeśli chodzi o profilaktykę zakażeń i stąd zaangażowanie marki Schulke – lidera w obszarze higieny w edukację na ten temat. Ostatnio obserwujemy stosowanie rękawic jako dominującą tendencję wśród profesjonalnych pracowników ochrony zdrowia. Przekłada się na nieprzestrzeganie zasad dezynfekcji. Tymczasem używanie rękawic nigdy nie zwalnia z obowiązku dezynfekowania rąk. Każda procedura wymaga bowiem dezynfekcji rąk, ale nie każda wymaga użycia rękawic. Co ważne używanie rękawic wyłącznie w sytuacjach, które tego wymagają, pomaga ograniczyć ilość odpadów medycznych.
Właściwa higiena rak dotyczy oczywiście nie tylko lekarzy i personelu medycznego, ale i pacjentów. Tymczasem według statystyk co 8 Polak nie myje rąk przed jedzeniem, a połowa mężczyzn i co 4 kobieta, nie robią tego po wyjściu z toalety! ***** Co gorsza Ci, którzy myją ręce często robią to nieprawidłowo. Mycie rąk powinno bowiem trwać minimum 30 sekund i być wykonywane przy pomocy ciepłej wody oraz mydła. Należy pamiętać o myciu kciuka, przestrzeni pomiędzy palcami, wierzchu dłoni i nadgarstków.
Jak często myć ręce?
Im częściej tym lepiej! Koniecznie:
- Po powrocie do domu, zakupach, dotykaniu poręczy i klamek w komunikacji miejskiej
- Po kontakcie z pieniędzmi
- Przed dotykaniem i przygotowywaniem jedzenia
- Po skorzystaniu z toalety
- Po porządkach, np. praniu brudnych rzeczy albo wyniesieniu śmieci
- Po zabawach ze zwierzakiem i dotykaniem jego zabawek, miski lub kuwety
- Po kichaniu, kasłaniu i ziewaniu skutkującym zasłanianiem ust i nosa
